Erla perla

Eunise, sem Vera kallar Ísey, er mágkona hennar Gerðar sem vinnur með mér og ég er heppin að hafa kynnst henni . Fyrstu vikurnar sem hún vann hér í bleika barbíhúsinu mínu skildi ég ekkert sem hún sagði, bæði af því ég skildi spænskuna illa og líka af því hún var svo feimin og talaði ofurlágt. Og þorði alls ekki að líta upp og í augun á mér. Virðingin fyrir vinnuveitandanum er algjör. Og óþægileg. Finnst mér. Eðlilegt finnst henni.

Eunise býr með mömmu sinniog fötluðum bróður í húsi í úthverfi Managua sem Gerður og Saúl eiga. Þau greiða allan kostnað við rekstur hússins og leggja pening inn mánaðarlega fyrir nauðsynjum. Gerður og Saúl halda fjölskyldunni algjörlega uppi og hafa gert árum saman. Það hefur ekki komið króna inn annars staðar en frá þeim áður en Eunise byrjaði að vinna úti fyrir stuttu, hjá mér. Svona er þetta bara hér, ekkert kerfi, engin vinna, engir peningar. Áður bjó Eunise annars staðar með manninum sínum við ömurlegar aðstæður en flutti í fína húsið þegar hún varð ólétt, svona til að auka líkurnar á að barnið myndi lifa af bæði meðgöngu og fyrstu mánuðina. Svo stakk pappinn af til nýrrar konu og hún er því enn heima hjá mömmu. Áður hafði mamman búið með þriðja eiginmanni sínum en laumaðist lukkulega frá honum eina nóttina þar sem hann fór bæði illa með hana og fatlaðan fósturson sinn. Gerður og Saúl sem sagt keyptu húsið handa mömmu Saúl. Sjálf búa þau í flottri höll (mér finnst það höll!) hér í fína hverfinu rétt hjá mér, sem vinnan leigir fyrir þau.

Ég er handviss umað ég sé með bestu heimilishjálpina í heiminum og nýt þess að lifa „frílífinu“ mínu inni á heimilinu sem útivinnandi móðir. Heimilisfrílífið mitt felst í því að þurfa aldrei að lyfta handtaki hvað heimilisstörfin varðar og njóta þess að láta stjana við mig eins og drottningu. Með nýpressaðan ávaxtasafa í annarri og girnilegan heimatilbúinn mat í hinni. Það felst í því að vera frjáls eftir vinnu og geta eytt tímanum í eitthvað annað meira og gefandi heldur en að taka til, þrífa og elda. Já, í þessari stöðu líður mér eins og drottningu.

Ég fæ reglulega samviskubit yfir því að leyfa einhverjum að þjóna mér á þennan hátt en veit um leið að Eunise er hæstánægð með vinnuna sína. Og talandi um samviskubit. Ég fór á skóútsölu um helgina og keypti mér fern skópör og var næstum því búin að kaupa eitt par handa Eunise bara af því bara. Ég sá fyrir mér undrunarsvipinn á Eunise næst þegar hún væri að þrífa skóskápinn... þótt það sé samt alls ekki þannig í raunveruleikanum. Eunise er fátæk og ég er rík og það veit hún. Og þannig er það og verður það, því miður, og Eunise vorkennir sér ekki. Eins og aðrir Níkar er hún æðrulaus og leyfir sér ekki annað en búast við því versta í vondri stöðunni en vona í laumi það besta.

En það er ekki af samviskubitinu einu sem ég læt mig mál Eunise varða. Hana kann að vanta skó og líka föt, og meira að segja eina framtönn sem dó skyndilega um daginn, en það er annað sem skiptir mun meira máli. Það er litla 8 mánaða dóttir hennar hún Islene.
Islene heitir í höfuðið á Irene ömmu sinni og Íslandi. Hún er eitt mesta krúttíprútt sem sést hefur á yfirborði jarðar og ég nýti hvert tækifæri til að knúsa hana og kítla. Brúnu stóru augun hennar eru glöð og vita sem betur fer ekkert um ótækifærin og streðið sem þeirra bíða. Áhyggjulaust bros barnsins er það sem gerir líf móðurinnar þess virði að lifa. Fátæk eða rík. Á Íslandi eða í Nicaragua.

Eunise hefur undangengna mánuði flakkað á milli heilsugæslna og public spítala í bænum með Islene. Í upphafi var það sár á vörinni og inni í munninum sem þurfti að láta líta á en svo vatt þetta upp á sig og læknar hafa verið að senda hana á milli spítala og rannsóknarstöðva án þess að geta gefið haldbærar niðurstöður um hvort það ami eitthvað að barninu og þá hvað. Einn læknir sagði barnið óeðlilega þungt og væntanlega með sykursýki, nokkrir fullyrtu að hún þjáðist af sjúkdómnum amenia eða blóðleysi og ofan á allt þetta var á dagskránni að svæfa litla barnið til að taka æxlið sem var í munninum á henni.

Eunise hefur að sjálfsögðu ekki efni á að fara á fínan spítala eins og ég og Vera og notar því almenningsheilbrigðisþjónustu borgarinnar sem er öllum opin. Það að fá tíma hjá lækni er ókeypis á þessum stöðum en rannsóknir og myndatökur kosta sitthvað og lyfin eru dýr ef miðað er við fátækan Níka.

Þegar Eunise var farin að biðja mig um frí úr vinnunni nokkra daga í röð til að geta flakkað enn meira á milli spítala og stofnana með dóttur sína samkvæmt skipun lækna hér og þar í public kerfinu, fannst mér kominn tími til að skerast í leikinn. Ég treysti þessum public læknum ekki fyrir fimm aura og veit fyrir víst að sú þjónusta sem þeir geta veitt er ekki nægileg til að vera viss. Til að vita fyrir víst hvað sé að og vera viss um að barnið þjáist ekki af ólæknandi sjúkdómi og hreinlega deyji einn daginn. Ungbarnadauði er jú hár í Nicaragua og ástæðan er meðal annars þessi óstabíla heilbrigðisþjónusta. Svo mörg börn, og fullorðnir að sjálfsögðu líka, væru enn lifandi ef þau ættu bara möguleikann á réttri þjónustu.

Ég sagði Eunise frá þessari litlu söfnun hér á síðunni og útskýrði hugmyndina um að ég myndi fara með henni á góðan prívat spítala þar sem einn færasti barnalæknir borgarinnar myndi líta á Islene og hún rannsökuð algjörlega upp á nýtt.

Eunise horfði loks í augun mín og þáði boðið.

Mæður gera allt fyrir börnin sín.

Við fórum með Islene til læknisins í síðustu gær og í dag og ásamt því að vera skoðuð í bak og fyrir var tekin blóð- og þvagprufa. Ferlið tók tvo daga og ég var í hlutverki sækjum og sendum með bros á vör. Vinnan beið á meðan. Í stuttu máli sagði læknirinn Islene vera frískt og fallegt barn. Hún væri ekki með æxli, þyngd hennar og hæð væru algjörlega á meðalkúrfu og blóðið hennar væri eins og best væri á kosið. Hann talaði ekki illa um samstarfsbræður sína á public spítölunum en sagði ekki hægt að treysta þjónustunni þar vegna margra saka. Þeir hefðu alla vega allir rangt fyrir sér með að barnið væri sárlega lasið. Það kom reyndar í ljós að litla músin er með þvagfærasýkingu. Væntanlega vegna skorts á hreinlæti. Það lagast vonandi fljótt en ég keypti sýklalyfin fyrir þær eins og læknirinn skrifaði upp á. Og reyndar líka járn, vítamín, sérstaka sápu, krem og ofnæmislyf. Um að gera að gulltryggja þetta bara fyrst við vorum að þessu.

Eunise trúði varla niðurstöðunum. Hún sem hafði eytt dögunum saman í strætó hingað og þangað um borgina og orðin virkilega móðursjúk yfir því að það amaði eitthvað alvarlegt að barninu. Hún er búin að missa 8 kíló í áhyggjuástandinu. Læknirinn þurfti að segja henni nokkrum sinnum að Islene væri heilbrigt barn og hún þyrfti ekki að hafa áhyggjur af heilsu hennar lengur. Og ef þvagfærasýkingin væri ekki farin eftir viku myndi daman verði rannsökuð frekar. Vonandi verður þett bara farið, hann hringir á morgun mánudag með frekari niðurstöður. Islene er alla vega virkilega hamingjusöm og hlæjandi glöð og kveinkar sér ekki.

Læknirinn mælti með því að Islene yrði bólusett eins og „gert er fyrir þau börn sem koma á þennan spítala“ eins og hann orðaði það, en Eunise taldi það óþarfi og minntist á kostnað sprautanna. Læknirinn talaði um hættu þess að smitast af lifrabólgu A með vatninu og hversu hættulegt það væri fyrir barnið að fá rauða hunda. Saman sannfærðum við dokksi Eunise um að Islene fengi nauðsynlega bólusetningu. Á ykkar kostnað að sjálfsögðu. Við förum saman í fyrstu bólusetninguna þegar þvagfærasýkingin er farin. Þetta læknastúss kostaði samtals rúman 12.000 kall og hver bólusetning kostar svo 7500 ISK til viðbótar við það en þær eru þrjár talsins. Saman eru þetta um 34.000 krónur. Það fer að sjálfsögðu af söfnunarfénu.

Heilsan er ómetanleg.

Börn eiga rétt á því að við fullorðnu gerum allt mögulegt í stöðunni til að láta þeim líða vel og huga að framtíðarheilsu þeirra. Peningar eiga ekki að hamla heilsu, þótt þeir geri það því miður hjá langflestum hér.

Já, ég sagði að Eunise lætur mér líða sem drottningu eins óþægilegt og það getur nú samt verið. Í mínu húsi erum við samt jafnar. Eitt er víst að hún var alla vega alveg jafn mikil drottning og ég í þessu ferli öllu.

Og Islene prinsessa.

Það var gaman að leika við dótið á biðstofunni á spítalanum

Heilbrigt krútt á biðstofuni hjá lækninum - í nýju fínu fötunum sem Beta gaf